Koca holdingler KOBİ olmuş

Holdingler kâğıt üzerinde mini şirketler kurup teşviklerden pay alırken, kayıtdışı işlemleri de bu şirketler üzerinden yapıyor. Yeni TTK'yı yazan Prof. Tekinalp, "Büyük şirketlerin bu nedenle TTK'yı engellemeye çalıştığı kanaatindeyim" dedi

Türkiye'de Küçük ve Ortaboy İşletmelere (KOBİ) yönelik yurtiçi ve yurtdışı teşviklerin katlanarak artması, büyük holdinglerin ilgi odağı oldu. Yıllık 10 milyar lirayı bulan teşviklerden pay almak isteyen holdingler, kâğıt üzerinde faaliyet gösteren yüzlerce mini şirket kurdu. En fazla tercih edilen alanlar ise yazılım, reklam, danışmanlık ve turizm oldu. Kurulan şirketler, geçen yıl 4 milyar TL'yi bulan faizsiz kredi ve yine 3 milyar TL'ye yakın diğer devlet teşviklerinden de yararlandı.

TEŞVİK SİSTEMİNE KAYIT OLUYORLAR

Devlet teşviklerinin takibini yapan ilgili kurumlardan edinilen bilgiye göre, holdingler tarafından kurulan ve geneli kağıt üstünde faaliyet gösteren KOBİ'lerin sayısı binlerle ifade ediliyor. Sistem ise şu şekilde işliyor: Holding ya da şirket merkezinin içindeki herhangi bir oda yeni şirketin merkezi olarak gösteriliyor. Büyük şirket olmanın avantajı seyesinde şirket kurulumu ve muhasebesi ile ilgili düzenlemeler hızla tamamlanıyor. Ardından KOSGEB ve kalkınma ajansı gibi teşvik merkezlerine başvurular başlıyor. Araştırmalara göre bazı büyük holdinglerin teşvik sistemlerine kayıtlı KOBİ sayısı 20'yi buluyor. Bu şirketlerin merkezi holding binalarının içinde yer alıyor.

BİR ODADA 5 ŞİRKET VAR

Bazı durumlarda 5 KOBİ'nin de merkezi tek bir oda olarak gösteriliyor. Ortaya çıkan tablo Yeni Türk Ticaret Kanunu'nu (TTK) da yakından ilgilendiriyor. Yeni kanun limited şirketlere de denetim getirdiğinden teşviklerin usulsüz kullanımını engelleyecek. Holdinglerin teşviklerden yararlanmak için KOBİ niteliğinde şirketler kurduğu bilgisinin kendisine de ulaştığını söyleyen Prof. Dr. Ünal Tekinalp, "Bana böyle duyumlar geliyor. Hatta büyük şirketlerin bu nedenle TTK'da yer alan düzenlemeleri engellemeye çalıştığı kanaatindeyim. Şu anda KOBİ teşvikleri ve muhasebeleri denetime tabi değil" dedi.

KAYITDIŞI İŞLER İÇİN KULLANILIYOR

Holdinglerin KOBİ kurma merakının altında sadece teşvikler yatmıyor. Küçük ölçekli şirketlerin birçok finansal denetimden muaf durumda olması büyük şirketleri bu alana çekiyor. Kurulan küçük şirketler üzerinden fatura edilemeyen birçok sorun çözülüyor. Yani kurulan şirketler bir anlamda büyük holdinglerin kayıt dışı işlerinin döndüğü bir kurum haline geliyor. Firma gider göstermek istediği konuları, ya da gelir olarak gösteremediği kazançları holding bünyesindeki KOBİ'leri kullanarak çözüyor.

MERCEDES ALIP, DÜĞÜN YAPAN VAR

Kobi'lere verilen milyarlık teşvikler denetim mekanizmasındaki yetersizlik nedeniyle birçok suistimali beraberinde getiriyor. SABAH'ın geçen yıl manşetinde taşıdığı "KOBİ kredilerinde Mercedes avı" bu konudaki çarpıklığı ortaya koymuştu. O dönem yapılan tespitlere göre işletme başına 40 bin ile 200 bin TL alan şirket sahiplerinden bazıları bu kredilerle Mercedes aldı, yurtdışına tatile gitti, hatta ev satın alıp oğlunu evlendirdi.

YUNANİSTAN KRİZİ BU YÜZDEN YAŞANIYOR

SABAH'A bilgi veren kaynaklar, Yunanistan'da da AB'den alınan fonların büyük ve küçük şirketler tarafından amaç dışında kullanıldığını belirtiyorlar. Hatta Yunanistan'ın bugün yaşadığı krizde kayıtdışılık ve denetimsiz teşvik politikalarının etkili olduğunu vurguluyorlar.

10 MİLYAR LİRALIK TEŞVİK VAR

KOSGEB, Kalkınma Ajansları, TÜBİTAK, TTGV ve AB fonları başta olmak üzere KOBİ'lere teşvik imkânı sağlayan 15'e yakın kuruluş bulunuyor. 2012'de KOBİ'lere kullandırılması beklenen fonların toplam büyüklüğü ise 10 milyar lirayı bulacak.

Sabah