• BIST 106.991
  • Altın 151,481
  • Dolar 3,6762
  • Euro 4,3196
  • Samsun 12 °C
  • Ankara 5 °C
  • İstanbul 16 °C
  • Trabzon 13 °C

MÜHENDİSLİK EĞİTİMİNDE İŞ SAĞLIĞI VE GÜVENLİĞİ

Engin KONYALIGİL

İş sağlığı ve güvenliği ülkemizde yeni yeni ses getiren bir konu olsa da, dünya da daha eski bir geçmişe sahip. Ülkemizde sağlam bir yer edinebilmesi içinse “EĞİTİM ŞART”…

Özellikle de mühendislik fakültelerinde…

İşyerlerinde sağlık ve güvenlik kavramı yaklaşık son 10 yıldır ülkemizin gündeminden düşmeyen, son yıllarda ise artık gündem belirleyen bir konu haline gelmiştir. Aslında uzun yıllardan beri mevzuatımızda yer alan bu konu, yakın zamanda gündeme gelmesinin en önemli sebebi Avrupa Birliği’ne girme süreci ile beraber 2003 yılında 4857 sayılı İş Kanunu’nun yürürlüğe girmesi ve kanunu takip eden iş sağlığı ve güvenliği (İSG) ile ilgili yönetmeliklerin çıkması ile olmuştur. Ancak esas büyük atılım 2012 yılında sadece İSG konusunu kapsayan 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu’nun çıkması ile sağlanmıştır. Bu kanun ile artık birçok işyerine iş güvenliği uzmanı işyeri hekimi ve hemşiresi bulundurma ve risk değerlendirmesi yapma zorunluluğu getirilmiştir.

İş Sağlığı Ve Güvenliği Aile İle Başlayıp Okullarda Devam Etmeli

Bu konunun ciddiye alınması için yapılacak ilk adım kalifiye eleman ve danışmalar yetiştirebilmekten geçer. Ayrıca ülkemizde İSG bilincinin hem işveren, hem de işgücü bazında henüz tam olarak yerleşmemiş olması ve toplumumuzun çoğunluğunun İSG olgusunu gereksiz ve zaman kaybı olarak görmesi, uygulamada sıkıntılara yol açmakta, bunun en büyük nedeni geçmiş dönemlerde bu konuya yeteri kadar önem verilmemesi ve özellikle de eğitim sistemimizin içinde yer almaması olmuştur.

Sağlık ve güvenlik bilinci aslında ilk olarak ailelerin çocuklarına verdiği okul öncesi eğitim ile oluşmaya başlar. Bu bilinç ilkokulda verilen eğitim ile pekiştirilir ve bireyler günlük hayatta yaptıkları davranışlarda nelerin güvenli veya güvensiz olduğu hakkında belli bir fikre sahip olur. Ancak sıra meslek hayatına atılmaya geldiğinde kişiler yapılan işle bağlantılı olarak kendisini çeşitli tehlikeli durumlar içinde bulabilir. Bu tip arzu edilmeyen durumların ardından olay incelendiğinde birçok kez işverenin çalışan kişiye gerekli eğitimi vermediği sonucu ile karşılaşılır. Elbette çalışmaya başlamadan önce verilecek iş güvenliği eğitimi hayat kurtaracak kadar önemlidir ancak bu eğitimi alan kişi önceden bu konuyla ilgili altyapıya sahip değilse eğitim beklendiği kadar etkili olmayabilir. Aslında bu altyapının ülkemizde oluşturulmaması için hiçbir neden bulunmamaktadır. Özellikle ilköğretimin ikinci kademesinde, yani ortaöğretim ve liselerde verilecek çeşitli derslerde konunun öneminden yer yer bahsedilerek ve bu konuda düzenlenecek seminer, vb. basit etkinliklerle gençlerimizde İSG bilinci ve konunun toplumsal açıdan öneminin anlaşılması sağlanabilir. Bu sayede bireyler iş hayatına geçtiğinde İSG konusuna daha farklı gözle bakacaktır. Çalışma Bakanlığı ve Milli Eğitim Bakanlığı arasında iş sağlığı ve güvenliği eğitimlerinin ilkokullarda başlatılmasıyla ilgili bir çalışma olduğunu biliyorum eğer olursa çok iyi ve akıllı bir adım atılacağı öngörüsündeyim.

Yükseköğretimde İş Güvenliği

İş kazalarının sıklıkla görüldüğü ağır ve tehlikeli işlerde görev alan mühendis ve teknik elemanlara işyerlerinde iş güvenliğinin sağlanması konusunda önemli görevler düşmektedir. Bu kişiler işyerinde gerçekleşen faaliyetlerdeki riskleri iyi bilmeli ve bu bilgiyi hem üstlerinde, hem de altlarında çalışanlara aktarabilen bir köprü görevini üstlenmelidir. Bunu yapabilmeleri için zorunlu eğitimde verilecek genel iş güvenliği bilgileri yetersiz kalacaktır. İşte burada görev, mühendis ve teknik eleman yetiştiren üniversitelere düşmektedir. Bu kurumların eğitim programlarında mutlaka iş sağlığı ve güvenliği dersi

bulunmalıdır. Son yıllarda Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ve Yükseköğretim Kurumu’nun teşvikleri ile bu konuda öğretim kurumlarında atılımlar başlamıştır. Birçok mühendislik eğitimi veren fakülte, iş güvenliği dersini eğitim programlarına eklemek için çalışmalara başlamıştır. Ancak, bu konuda eğitim verebilecek akademisyen eksikliğinden dolayı henüz bu çalışmalar tüm ülkeye yayılmamıştır. Bu dersi eğitim programlarına ekleyen mühendislik bölümlerinin de çoğu seçmeli ders olarak programlarına koyabilmiştir. Seçmeli ders olmasının dezavantajı ise sadece belli sayıda öğrencinin bu dersteki bilgilere ulaşabilmesidir. Bu dersin zorunlu olarak okutulması iş güvenliği bilgilerinin meslek hayatında uygulamaya koyulması aşamasında son derece yararlı olacaktır.

İş Sağlığı Ve Güvenliği Derslerinin İçeriği Nasıl Hazırlanmalıdır?

Böyle bir dersi her meslek dalı için aynı vermenin çok etkili olmayacağı şüphesizdir. Her mühendislik dalı, meslek hayatlarında karşılaşabileceği tehlikelere karşı hazır olacak donanıma sahip olmalıdır. Örneğin, inşaat mühendisleri ve mimarlar yüksekte çalışmalar konusunda daha ağırlıklı bir eğitim görürken maden mühendisleri kapalı alanlar konusunda, Gıda mühendisleri ve ziraat mühendisleri ise biyolojik risk etmenleri konusunda uzmanlaşmalıdır. Kısaca dersin içeriğinde alınması gereken teknik önlemler hakkında verilecek bilgiler meslek dalına göre yapılandırılmalıdır. Ancak, dersin içeriği sadece tehlikelerden korunma ve önlemler yönünde olmamalıdır. Örneğin, iş güvenliği, iş kazaları ve meslek hastalıkları ile ilgili temel bilgiler alınmadan teknik konulara geçilmemelidir. Özellikle iş kazalarının nedenlerinin araştırılmasında kaza örneklerini incelemek ve öğrencilere tartışma ortamı hazırlamak, konunun daha iyi anlaşılması ve öğrencilerin konuya sahip çıkması açısından son derece yararlı olacaktır. Burada seçilen kaza örneklerinin ilgili meslek dalından seçilmesi de belirlenen hedeflere ulaşılması açısından son derece önemlidir. Ders içeriğinin hazırlanmasında atlanmaması gereken bir başka konu ise şüphesiz İSG konusu ile ilgili mevzuattır. İşte bu konu tüm bölümlerde aynı şekilde anlatılabilir. Ancak mevzuat kısmında bile, sıra yönetmeliklere geldiği zaman yine farklılıklar doğacaktır. Örneğin, maden işyerlerinde sağlık ve güvenlik yönetmeliği ile yapı işlerinde sağlık ve güvenlik yönetmeliği sadece belli meslek dallarını ilgilendirmektedir.

Kısaca her mühendislik veya teknik dal için ayrı İSG dersi hazırlamak kaçınılmazdır.

Allaha emanet olun

  • Yorumlar 0
UYARI: Küfür, hakaret, rencide edici cümleler veya imalar, inançlara saldırı içeren, imla kuralları ile yazılmamış,
Türkçe karakter kullanılmayan ve büyük harflerle yazılmış yorumlar onaylanmamaktadır.
Bu yazıya henüz yorum eklenmemiştir.
Yazarın Diğer Yazıları
Tüm Hakları Saklıdır © 2008 Haber Exen | İzinsiz ve kaynak gösterilmeden yayınlanamaz.
Tel : 0.362. 432 64 64 Faks : 0.362. 435 47 77